آیا پیشانی برجسته با سردرد یا سینوزیت ارتباط دارند؟

ارتباط پیشانی برجسته و سردرد به مدت طولانی مورد ارزیابی قرار نگرفته است. برای اثبات آن باید علائم سینوسی، مسیر عصب‌های حسی و سایر علل شایع سردرد مورد ارزیابی قرار گیرد.

بسیاری از افرادی که برای اصلاح پیشانی برجسته مراجعه می‌کنند، علاوه بر نگرانی‌های زیبایی، از سردردهای ناحیه پیشانی نیز شکایت دارند. این موضوع باعث شده است که طی سال‌های اخیر این سؤال مطرح شود که آیا بین پیشانی برجسته و سردرد (بخصوص در ناحیه پیشانی) ارتباطی وجود دارد یا خیر.

اگرچه جراحی اصلاح پیشانی برجسته در درجه اول یک جراحی زیبایی محسوب می‌شود، اما در بررسی‌های انجام شده روی تعدادی از زیباجویان مشاهده شده است که بخشی از افراد پس از جراحی، کاهش شدت یا کاهش دفعات سردردهای خود را گزارش می‌کنند.

نکته مهم این است که هرچند نتایج اولیه این مشاهدات امیدوارکننده بوده‌اند، با این حال هنوز مطالعات بیشتری برای مشخص شدن نقش دقیق جراحی پیشانی برجسته در بهبود سردردهای پیشانی مورد نیاز است. همچنین لازم است معیارهای تشخیصی و درمانی دقیق‌تری مشخص شوند تا بتوان پیش‌بینی کرد کدام افراد بیشترین احتمال بهره‌مندی از این اثرات را دارند. به همین دلیل در حال حاضر جراحی پیشانی برجسته صرفاً با هدف درمان سردرد توصیه نمی‌شود، اما در افرادی که به دلیل نازیبایی پیشانی کاندید جراحی هستند، ممکن است علاوه بر بهبود ظاهر، کاهش برخی از علائم همراه نیز مشاهده شود.
برای آشنایی با علل ساختاری و پزشکی برجستگی پیشانی، مقاله آیا برجستگی پیشانی فقط یک مشکل زیبایی است؟ را بخوانید.

آیا همه افراد مبتلا به پیشانی برجسته دچار سردرد هستند؟

برخیی از افراد مبتلا به پیشانی برجسته هیچ‌گونه سردرد یا علامت مرتبطی ندارند و تنها به دلیل ظاهر پیشانی برای جراحی مراجعه می‌کنند.

از سوی دیگر، بسیاری از افراد نیز دچار سردرد هستند بدون آنکه پیشانی برجسته داشته باشند.

بنابراین وجود پیشانی برجسته به تنهایی به معنای وجود سردرد نیست و وجود سردرد نیز لزوماً به پیشانی برجسته ارتباطی ندارد.

با این حال در برخی زیباجویان، همزمانی این دو موضوع باعث شده است که احتمال وجود ارتباط میان آن‌ها مورد بررسی قرار گیرد.

۳ عامل مهم که میتواند علت سردرد در افراد پیشانی برجسته شود

ارتباط میان پیشانی برجسته و سردرد هنوز به‌طور قطعی مشخص نیست، اما در برخی افراد ممکن است ویژگی‌های آناتومیک ناحیه پیشانی در ایجاد یا تشدید سردرد نقش داشته باشند.

سردردهای ناحیه پیشانی علل مختلفی دارند. مشکلات سینوس فرونتال و مسیر تخلیه آن، اسپاسم عضلات ناحیه پیشانی و فشار بر شاخه‌های حسی مانند عصب سوپرااوربیتال و سوپراتروکلئار از جمله عواملی هستند که باید در کنار سایر انواع سردرد مانند میگرن، سردرد کلاستر و سردردهای راینوژنیک در نظر گرفته شوند.

به همین دلیل در زمان جراحی اصلاح پیشانی برجسته، نباید تنها ظاهر استخوان مورد توجه قرار گیرد بلکه ساختارهای عمقی‌ نیز باید مورد بررسی قرار گیرند.

در افرادی که برای اصلاح پیشانی برجسته مراجعه می‌کنند و هم‌زمان سردردهای دوره‌ای دارند، من پیش از عمل سینوس‌های پیشانی و آناتومی این ناحیه را با دقت بیشتری بررسی می‌کنم. در حین جراحی نیز به ساختارهایی که ممکن است در ایجاد سردرد نقش داشته باشند توجه ویژه دارم و اگر عامل آناتومیک مشکوکی، مانند تنگی مسیر عبور یک عصب حسی، مشاهده شود، در صورت امکان آن را اصلاح می‌کنم.

در ادامه، مهم‌ترین ساختارهای آناتومیکی این ناحیه که ممکن است با سردرد مرتبط باشند را بررسی می‌کنیم.

نقش عصب حسی پیشانی ( سوپرااوربیتال) در سردردهای پیشانی

یکی از ساختارهای مهم ناحیه پیشانی، عصب حسی پیشانی (سوپرااوربیتال) است.

این عصب از ناحیه بالای چشم خارج شده و مسئول انتقال بخشی از حس پیشانی و پوست سر است.

در حالت عادی، در بیشتر افراد، عصب سوپرااوربیتال از یک شیار استخوانی عبور می‌کند، اما در برخی افراد این عصب در داخل یک کانال استخوانی قرار دارد. چنانچه این کانال تنگ باشد، از نظر تئوریک، در فردی که برجستگی پیشانی و سردرد دارد احتمال تحریک یا فشرده شدن این عصب وجود دارد.

در مواردی که برای فرد دچار سردرد، جراحی پیشانی برجسته انجام می‌شود، میتوانیم این عصب را آزاد کنیم و کانال عصب را به یک شیار باز تبدیل کنیم تا فشار روی عصب کاهش پیدا کند. چنانچه یکی از عوامل ایجاد سردرد، فشار بر روی این شاخه عصبی باشد، آزادسازی عصب می‌تواند باعث کاهش این فشار شود و در برخی افراد با بهبود یا کاهش شدت سردرد همراه باشد.

با این حال هنوز نمی‌توان با قطعیت مشخص کرد که این اقدام تا چه میزان در بهبود سردرد نقش دارد و برای پاسخ قطعی به این سؤال به مطالعات بیشتری نیاز است.

نقش عضلات اخم در برخی سردردهای پیشانی

شاخه‌های عصب سوپراتروکلئار از میان الیاف عضله کروگیتور (عضله اخم) عبور می‌کنند. در برخی افراد، انقباض یا اسپاسم این عضله ممکن است باعث افزایش فشار بر روی شاخه‌های عصبی این ناحیه شود. در زمان جراحی اصلاح برجستگی پیشانی، من با آزادسازی این عضله، فشار وارده بر روی شاخه‌های عصبی را کاهش میدهم. چنانچه یکی از عوامل ایجاد سردرد، فشار بر روی این شاخه‌های عصبی باشد، آزادسازی آن‌ها باعث کاهش شدت سردرد شما می شود.

نقش سینوزیت و مجرای سینوس پیشانی در سردردهای پیشانی

سینوس پیشانی از طریق مسیری به نام فرونتال ریسس (Frontal Recess) با حفره بینی ارتباط دارد. اگر مجرای سینوس شما تنگ یا مسدود باشد، تخلیه سینوس و تبادل هوا با حفره بینی مختل می‌شود و اختلاف فشار ایجادشده باعث احساس فشار و سردرد در ناحیه پیشانی شما می شود.

برای اینکه بهتر متوجه شوید چه اتفاقی می‌افتد، یک مثال می زنم.  احتمالاً احساس کیپ شدن گوش در هواپیما یا هنگام تغییر ارتفاع را تجربه کرده‌اید. وقتی فشار هوا تغییر می‌کند و گوش شما نمی‌تواند فشار را به‌سرعت متعادل کند، ابتدا احساس کیپی و فشار و گاهی گوش‌درد پیدا می‌کنید. اتفاق مشابهی در سینوس پیشانی شما رخ می دهد؛ و تغییر فشار هوا برای شما سردرد پیشانی ایجاد می کند.

نکته دیگری که طی سال‌ها جراحی به آن توجه کرده‌ام این است که در برخی افراد، سمتی که مجرای سینوس تنگ‌تر است، سینوس بزرگ‌تر و برجستگی استخوانی بیشتری هم دارد. احتمالا اختلال طولانی‌مدت در تهویه سینوس باعث تشدید برجستگی استخوان پیشانی شما در یک سمت می شود. به همین دلیل اصلاح تنگی مجرا، علاوه بر بهبود تهویه سینوس، می‌تواند در کاهش احتمال عود برجستگی و رشد مجدد استخوان مؤثر باشد.

من در حین جراحی اصلاح برجستگی پیشانی، چنانچه پولیپ، التهاب یا تنگی مجرای سینوس پیشنی مشاهده کنم، این تنگی را اصلاح می نمایم.

جراحی اصولی پیشانی برجسته می‌تواند احتمال سینوزیت و سردردهای مرتبط با سینوس را پس از عمل کاهش دهد؛ اما عکس این موضوع هم صادق است. اگر در حین جراحی مسیر تخلیه سینوس تنگ یا مسدود شود، می‌تواند زمینه ایجاد یا تشدید سینوزیت و سردردهای بعد از عمل را فراهم کند.

در طول سال‌های فعالیت حرفه‌ای، بیمارانی را دیده‌ام که پس از جراحی برجستگی پیشانی توسط جراحانی با تخصصی غیر از گوش، حلق و بینی دچار سینوزیت شده بودند. در برخی از این افراد، مجرای سینوس از قبل تنگ بوده و ورود پودر استخوان یا التهاب مخاط پس از جراحی باعث انسداد کامل آن و بروز عوارض شده بود.

به همین دلیل، جراحی که پیشانی برجسته را اصلاح می‌کند باید علاوه بر تسلط بر فرم‌دهی استخوان پیشانی، به جراحی اندوسکوپی سینوس و باز کردن مجرای سینوس پیشانی نیز تسلط کافی داشته باشد تا در صورت بروز مشکل در مسیر تخلیه سینوس، بتواند همان زمان آن را تشخیص داده و اصلاح کند.

 

تجربه من در جراحی پیشانی برجسته و سردرد از سال ۲۰۱۱ تاکنون

با بررسی انجام شده از پرونده بیمارانی که تحت جراحی پیشانی برجسته  قرار گرفتند، مشاهده کردم که تعداد قابل توجهی از این افراد پس از جراحی، کاهش شدت یا کاهش دفعات سردردهای خود را گزارش کرده‌اند.

در برخی افراد بعد از جراحی پیشانی برجسته، سردردها به طور کامل برطرف شده بود و در برخی دیگر شدت یا تعداد دفعات حملات سردرد کاهش یافته بود.

این نتایج در یک مطالعه علمی (توسط دکتر بیات و همکاران )روی ۳۹ نفر بررسی شد و کاهش معنی‌داری در شدت سردرد و تأثیر آن بر فعالیت‌های روزمره نشان داد. تا آنجا که در منابع علمی منتشرشده می‌دانیم، این نخستین مطالعه‌ای است که تغییرات سردرد را به‌طور اختصاصی در افرادی که تحت جراحی اصلاح برجستگی استخوان پیشانی و لیفت پیشانی قرار گرفته‌اند بررسی کرده است. این پژوهش در مجله معتبر بین‌المللی Aesthetic Plastic Surgery منتشر شده است و می‌توانید نتایج مقاله علمی درباره تأثیر جراحی پیشانی برجسته بر سردرد را مشاهده کنید.

آیا جراحی پیشانی برجسته سردرد را درمان می کند؟

در افرادی که همزمان از پیشانی برجسته و سردردهای ناحیه پیشانی رنج می‌برند، ممکن است جراحی علاوه بر بهبود ظاهر پیشانی، در کاهش برخی از علائم نیز مؤثر باشد.

اگر هدف اصلی فرد درمان سردرد باشد، ابتدا باید توسط پزشکان مرتبط از نظر علل شایع سردرد بررسی شود.

آیا جراحی پیشانی برجسته می‌تواند باعث بهبود سینوزیت شود؟

امروزه مشخص شده است که اختلال در تهویه و تخلیه طبیعی سینوس‌ها، از عوامل مهم زمینه‌ساز ایجاد سینوزیت محسوب می‌شود. به همین دلیل در مواردی که تنگی مجرای سینوس پیشانی، پولیپ یا سایر مشکلات این ناحیه وجود داشته باشد، اصلاح همزمان آن‌ها می‌تواند به بهبود علائم کمک کند.

هرچند در برخی افراد می‌توان همزمان با جراحی اصلاح برجستگی پیشانی، مشکلاتی مانند التهاب یا سینوزیت سینوس پیشانی را نیز درمان کرد، با این حال هدف اصلی جراحی پیشانی برجسته درمان سینوزیت نیست و نمی‌توان آن را جایگزین درمان‌های اندوسکوپیک بیماری‌های سینوسی دانست.

اولین مطالعه درباره ارتباط جراحی پیشانی برجسته و سردرد

بررسی انجام شده توسط دکتر اکبر بیات و همکاران، یکی از نخستین مطالعاتی است که ارتباط احتمالی میان جراحی اصلاح پیشانی برجسته و تغییرات سردردهای پیشانی را ارزیابی کرده است.

به زودی پس از انتشار نهایی مقاله، اطلاعات کامل مطالعه و نتایج آن در همین صفحه در اختیار علاقه‌مندان قرار خواهد گرفت.

سوالات متداول درباره ارتباط پیشانی برجسته، سردرد و سینوزیت

آیا همه افراد مبتلا به پیشانی برجسته دچار سردرد هستند؟

خیر. بسیاری از افراد مبتلا به پیشانی برجسته هیچ‌گونه سردردی ندارند و تنها به دلیل ظاهر پیشانی برای جراحی مراجعه می‌کنند.

آیا جراحی پیشانی برجسته برای درمان سردرد انجام می‌شود؟

خیر. هدف اصلی این جراحی اصلاح ظاهر پیشانی و ایجاد تناسب بیشتر در چهره است. هرگونه بهبود احتمالی سردرد یک اثر جانبی مثبت محسوب می‌شود و نباید هدف اصلی جراحی باشد.

آیا جراحی پیشانی برجسته می‌تواند باعث کاهش سردرد شود؟

در بررسی انجام شده روی گروهی از زیباجویان، تعداد قابل توجهی از افراد پس از جراحی کاهش شدت یا کاهش دفعات سردرد را گزارش کرده‌اند. با این حال هنوز نمی‌توان با قطعیت مشخص کرد که علت این بهبود چیست و آیا این نتایج در همه افراد تکرار خواهد شد یا خیر.

آیا افرادی که سردرد دارند باید برای جراحی پیشانی برجسته اقدام کنند؟

خیر. وجود سردرد به تنهایی اندیکاسیون جراحی پیشانی برجسته محسوب نمی‌شود. تصمیم برای جراحی باید بر اساس نازیبایی پیشانی و اهداف زیبایی فرد گرفته شود.

آیا سینوزیت می‌تواند باعث سردرد پیشانی شود؟

بله. در برخی افراد التهاب یا اختلال تخلیه سینوس‌های پیشانی می‌تواند یکی از علل سردردهای ناحیه پیشانی باشد. البته همه سردردهای پیشانی منشأ سینوسی ندارند.

فرونتال ریسس (نام علمی مجرای سینوس پیشانی) چیست؟ و چه اهمیتی برای سلامت سینوس پیشانی دارد؟

فرونتال ریسس مجرایی است که سینوس پیشانی را به مسیرهای تخلیه داخل بینی متصل می‌کند. باز بودن این مسیر برای تهویه و تخلیه طبیعی سینوس اهمیت دارد.

آیا باز کردن مجرای سینوس پیشانی باعث درمان قطعی همه سردردها می‌شود؟

خیر. در حال حاضر شواهد کافی برای چنین ادعایی وجود ندارد. تنها در برخی افراد که تنگی مجرای سینوس پیشانی در ایجاد علائم آن‌ها نقش داشته باشد، باز کردن این مجرا ممکن است با بهبود علائم همراه شود. با این حال در حال حاضر نمی‌توان با قطعیت پیش‌بینی کرد که کدام افراد از این اقدام بیشترین سود را خواهند برد.

آیا شاخه عصب حسی پیشانی (سوپرااوربیتال و سوپراتروکلئار) می‌توانند در ایجاد سردرد نقش داشته باشد؟

بله. برخی مطالعات و فرضیه‌ها نشان داده‌اند که در بعضی افراد تحریک یا فشردگی این عصب ممکن است در ایجاد برخی سردردهای ناحیه پیشانی نقش داشته باشد. با این حال این موضوع هنوز در حال بررسی بیشتر است.