آیا پیشانی برجسته باعث سردرد و سینوزیت می شود؟

آیا پیشانی برجسته می‌تواند باعث سردرد و سینوزیت شود؟

این سؤال یکی از رایج‌ترین پرسش‌های افرادی است که برای اصلاح پیشانی برجسته مراجعه می‌کنند. برخی از افرادی که برای اصلاح پیشانی برجسته مراجعه می‌کنند، علاوه بر نگرانی‌های زیبایی، از سردردهای ناحیه پیشانی نیز شکایت دارند. این موضوع باعث شده است که طی سال‌های اخیر این سؤال مطرح شود که آیا بین پیشانی برجسته، سینوس‌های پیشانی و برخی انواع سردرد ارتباطی وجود دارد یا خیر.

اگرچه جراحی اصلاح پیشانی برجسته در درجه اول یک جراحی زیبایی محسوب می‌شود، اما در بررسی‌های انجام شده روی تعدادی از زیباجویان مشاهده شده است که بخشی از افراد پس از جراحی، کاهش شدت یا کاهش دفعات سردردهای خود را گزارش می‌کنند.

نکته مهم این است که هرچند نتایج اولیه این مشاهدات امیدوارکننده بوده‌اند، با این حال هنوز مطالعات بیشتری برای مشخص شدن نقش دقیق جراحی پیشانی برجسته در بهبود سردردهای پیشانی مورد نیاز است. همچنین لازم است معیارهای تشخیصی و درمانی دقیق‌تری مشخص شوند تا بتوان پیش‌بینی کرد کدام افراد بیشترین احتمال بهره‌مندی از این اثرات را دارند. به همین دلیل در حال حاضر جراحی پیشانی برجسته صرفاً با هدف درمان سردرد توصیه نمی‌شود، اما در افرادی که به دلیل نازیبایی پیشانی کاندید جراحی هستند، ممکن است علاوه بر بهبود ظاهر، کاهش برخی از علائم همراه نیز مشاهده شود.

آیا همه افراد مبتلا به پیشانی برجسته دچار سردرد هستند؟

خیر.

بسیاری از افراد مبتلا به پیشانی برجسته هیچ‌گونه سردرد یا علامت مرتبطی ندارند و تنها به دلیل ظاهر پیشانی برای جراحی مراجعه می‌کنند.

از سوی دیگر، بسیاری از افراد نیز دچار سردرد هستند بدون آنکه پیشانی برجسته داشته باشند.

بنابراین وجود پیشانی برجسته به تنهایی به معنای وجود سردرد نیست و وجود سردرد نیز لزوماً به پیشانی برجسته ارتباطی ندارد.

با این حال در برخی زیباجویان، همزمانی این دو موضوع باعث شده است که احتمال وجود ارتباط میان آن‌ها مورد بررسی قرار گیرد.

چرا برخی افراد مبتلا به پیشانی برجسته از سردرد شکایت دارند؟

در حال حاضر نمی‌توان با قطعیت علت سردرد در همه افراد مبتلا به پیشانی برجسته را توضیح داد.

سردرد یک علامت پیچیده است و می‌تواند دلایل متعددی داشته باشد. با این حال در برخی افراد، وجود برخی ویژگی‌های آناتومیک در ناحیه پیشانی و سینوس‌های پیشانی ممکن است در ایجاد یا تشدید سردرد نقش داشته باشد.

به همین دلیل در زمان جراحی اصلاح پیشانی برجسته، تنها ظاهر استخوان مورد توجه قرار نمی‌گیرد و گاهی ساختارهای عمقی‌تر نیز بررسی می‌شوند.

سردردهای ناحیه پیشانی علت های مختلفی دارد که برخی از آنها میتواند به مشکلات سینوس پیشانی، اسپاسم عضلات ناحیه پیشانی و فشار بر روی شاخه حسی اعصاب ناحیه پیشانی (عصب سوپرااوربیتال و سوپراتروکلئار) باشد. البته باید در نظر داشت که سردردهای عصبی مانند میگرن، سردردهای کلاستر و راینوژنیک را هم باید در نظر داشت
زمانی که یک زیباجو برای اصلاح پیشانی برجسته مراجعه می کند و همزمان سردردهای دوره ای نیز دارد، اغلب اوقات ما نمی دانیم که عامل ایجاد کننده سردرد کدامیک از موارد فوق است ولی می توانیم در حین جراحی به موارد آناتومیکی ایجاد کننده سردرد توجه بیشتر نماییم و اگر در حین جراحی عامل یا ساختار آناتومیکی مشکوکی مشاهده شود که احتمال نقش داشتن در ایجاد سردرد را داشته باشد (برای مثال تنگی کانال عصب حسی)، در صورت امکان اصلاح خواهد شد.

نقش عصب حسی پیشانی ( سوپرااوربیتال) در سردردهای پیشانی

یکی از ساختارهای مهم ناحیه پیشانی، عصب حسی پیشانی (سوپرااوربیتال) است.

این عصب از ناحیه بالای چشم خارج شده و مسئول انتقال بخشی از حس پیشانی و پوست سر است.

در حالت عادی، در بیشتر افراد، عصب سوپرااوربیتال از یک شیار استخوانی عبور می‌کند، اما در برخی افراد این عصب در داخل یک کانال استخوانی قرار دارد. چنانچه این کانال تنگ باشد، از نظر تئوریک ممکن است احتمال تحریک یا فشرده شدن عصب افزایش یابد.

در مواردی که جراحی پیشانی برجسته انجام می‌شود، میتوانیم این عصب را آزاد کنیم و کانال عصب را به یک شیار باز تبدیل کنیم تا فشار روی عصب کاهش پیدا کند. چنانچه یکی از عوامل ایجاد سردرد، فشار بر روی این شاخه عصبی باشد، آزادسازی عصب می‌تواند باعث کاهش این فشار شود و در برخی افراد با بهبود یا کاهش شدت سردرد همراه باشد.

با این حال هنوز نمی‌توان با قطعیت مشخص کرد که این اقدام تا چه میزان در بهبود سردرد نقش دارد و برای پاسخ قطعی به این سؤال به مطالعات بیشتری نیاز است.

نقش عضلات اخم در برخی سردردهای پیشانی

شاخه‌های عصب سوپراتروکلئار از میان الیاف عضله کروگیتور (عضله اخم) عبور می‌کنند. در برخی افراد، انقباض یا اسپاسم این عضله ممکن است باعث افزایش فشار بر روی شاخه‌های عصبی این ناحیه شود. در زمان جراحی اصلاح برجستگی پیشانی می‌توان با آزادسازی این عضله، فشار وارده بر روی شاخه‌های عصبی را کاهش داد. چنانچه یکی از عوامل ایجاد سردرد، فشار بر روی این شاخه‌های عصبی باشد، آزادسازی آن‌ها می‌تواند به کاهش این فشار کمک کند و در برخی افراد با بهبود یا کاهش شدت سردرد همراه باشد. با این حال برای تعیین دقیق نقش این عامل در ایجاد سردردهای پیشانی، به مطالعات بیشتری نیاز است.

نقش سینوزیت و مجرای سینوس پیشانی در سردردهای پیشانی

سینوس پیشانی از طریق مجرایی به نام فرونتال ریسس با حفره بینی ارتباط دارد.

در برخی افراد ممکن است این مسیر تنگ باشد یا به دلایل مختلف تخلیه طبیعی سینوس به خوبی انجام نشود. در چنین شرایطی ممکن است تبادل طبیعی هوا در سینوس مختل شود و در برخی افراد این وضعیت با احساس فشار یا بروز سردردهای ناحیه پیشانی همراه باشد.

در حین جراحی اصلاح برجستگی پیشانی، چنانچه  پولیپ، التهاب یا تنگی این ناحیه مشاهده شود، می‌توان همزمان آن را اصلاح کرد.

یکی از فرضیه‌های مطرح این است که در برخی افراد، تنگی این مسیر باعث اختلال در تبادل طبیعی هوا میان سینوس و محیط اطراف می‌شود.

برای درک بهتر موضوع می‌توان آن را با احساس کیپ شدن گوش هنگام تغییر ارتفاع در سفرهای هوایی یا جاده‌ای مقایسه کرد. همان‌طور که تغییر فشار هوا می‌تواند باعث احساس فشار در گوش شود، ممکن است در برخی افراد شرایط مشابهی در سینوس پیشانی ایجاد شده و به صورت سردرد خود را نشان دهد.

از نظر تئوریک، باز کردن مجرای سینوس پیشانی می‌تواند به برقراری تبادل مناسب هوا میان سینوس و محیط اطراف کمک کرده و احتمال ایجاد اختلاف فشار در آینده را کاهش دهد.

در برخی از افرادی که تنگی نسبی مجرای سینوس پیشانی دارند، مشاهده شده است که سمت دارای تنگی بیشتر، گاهی با سینوس پیشانی بزرگ‌تر و برجستگی استخوانی بیشتری همراه است. یکی از فرضیه‌های مطرح این است که تنگی مجرای سینوس ممکن است در ایجاد یا تشدید این وضعیت نقش داشته باشد. بر این اساس، از نظر تئوریک باز کردن مجرای سینوس پیشانی می‌تواند علاوه بر کمک به تهویه بهتر سینوس، در کاهش احتمال عود برخی از این تغییرات استخوانی در آینده نیز مؤثر باشد. با این حال برای اثبات قطعی این فرضیه به مطالعات بیشتری نیاز است.

در طول سال‌های فعالیت حرفه‌ای خود، مواردی از سینوزیت پس از جراحی اصلاح برجستگی پیشانی را مشاهده کرده‌ام که توسط سایر جراحان انجام شده بودند. در تعدادی از این افراد، تمرکز اصلی جراحی بر اصلاح زیبایی پیشانی بوده و به وضعیت مجرای سینوس پیشانی توجه کافی نشده بود. در چنین مواردی، انسداد مجرای سینوس بر اثر پودر استخوان یا تغییرات ناشی از جراحی می‌توانست زمینه‌ساز بروز سینوزیت پس از عمل شود. این مشاهدات باعث شده است که در زمان جراحی اصلاح برجستگی پیشانی، علاوه بر جنبه‌های زیبایی، به وضعیت سینوس پیشانی و مجرای تخلیه آن نیز توجه ویژه‌ای داشته باشم تا احتمال بروز عوارض سینوسی در آینده کاهش یابد.

تجربه ما در جراحی پیشانی برجسته

در بررسی انجام شده روی گروهی از زیباجویان جراحی پیشانی برجسته، مشاهده شد که تعداد قابل توجهی از افراد پس از جراحی، کاهش شدت یا کاهش دفعات سردردهای خود را گزارش کرده‌اند.

در برخی افراد سردردها به طور کامل برطرف شده بود و در برخی دیگر شدت یا تعداد دفعات حملات سردرد کاهش یافته بود.

این نتایج در یک مطالعه علمی (توسط دکتر بیات و همکاران )روی ۳۹ نفر بررسی شد و کاهش معنی‌داری در شدت سردرد و تأثیر آن بر فعالیت‌های روزمره نشان داد. تا آنجا که در منابع علمی منتشرشده می‌دانیم، این نخستین مطالعه‌ای است که تغییرات سردرد را به‌طور اختصاصی در افرادی که تحت جراحی اصلاح برجستگی استخوان پیشانی و لیفت پیشانی قرار گرفته‌اند بررسی کرده است. این پژوهش در مجله معتبر بین‌المللی Aesthetic Plastic Surgery منتشر شده است و می‌توانید نتایج مقاله علمی درباره تأثیر جراحی پیشانی برجسته بر سردرد را مشاهده کنید.

آیا جراحی پیشانی برجسته درمان سردرد است؟

خیر.

بر اساس شواهد موجود، جراحی پیشانی برجسته نباید به عنوان درمان استاندارد سردرد توصیه شود.

اگر هدف اصلی فرد درمان سردرد باشد، ابتدا باید توسط پزشکان مرتبط از نظر علل شایع سردرد بررسی شود.

اما در افرادی که همزمان از پیشانی برجسته و سردردهای ناحیه پیشانی رنج می‌برند، ممکن است جراحی علاوه بر بهبود ظاهر پیشانی، در کاهش برخی از علائم نیز مؤثر باشد.

آیا جراحی پیشانی برجسته می‌تواند باعث بهبود سینوزیت شود؟

امروزه مشخص شده است که اختلال در تهویه و تخلیه طبیعی سینوس‌ها، از عوامل مهم زمینه‌ساز ایجاد سینوزیت محسوب می‌شود. به همین دلیل در مواردی که تنگی مجرای سینوس پیشانی، پولیپ یا سایر مشکلات این ناحیه وجود داشته باشد، اصلاح همزمان آن‌ها می‌تواند به بهبود علائم کمک کند.

هرچند در برخی افراد می‌توان همزمان با جراحی اصلاح برجستگی پیشانی، مشکلاتی مانند التهاب یا سینوزیت سینوس پیشانی را نیز درمان کرد، با این حال هدف اصلی جراحی پیشانی برجسته درمان سینوزیت نیست و نمی‌توان آن را جایگزین درمان‌های اندوسکوپیک بیماری‌های سینوسی دانست.

اولین مطالعه درباره ارتباط جراحی پیشانی برجسته و سردرد

بررسی انجام شده توسط دکتر اکبر بیات و همکاران، یکی از نخستین مطالعاتی است که ارتباط احتمالی میان جراحی اصلاح پیشانی برجسته و تغییرات سردردهای پیشانی را ارزیابی کرده است.

به زودی پس از انتشار نهایی مقاله، اطلاعات کامل مطالعه و نتایج آن در همین صفحه در اختیار علاقه‌مندان قرار خواهد گرفت.

سوالات متداول درباره ارتباط پیشانی برجسته، سردرد و سینوزیت

آیا همه افراد مبتلا به پیشانی برجسته دچار سردرد هستند؟

خیر. بسیاری از افراد مبتلا به پیشانی برجسته هیچ‌گونه سردردی ندارند و تنها به دلیل ظاهر پیشانی برای جراحی مراجعه می‌کنند.

آیا جراحی پیشانی برجسته برای درمان سردرد انجام می‌شود؟

خیر. هدف اصلی این جراحی اصلاح ظاهر پیشانی و ایجاد تناسب بیشتر در چهره است. هرگونه بهبود احتمالی سردرد یک اثر جانبی مثبت محسوب می‌شود و نباید هدف اصلی جراحی باشد.

آیا جراحی پیشانی برجسته می‌تواند باعث کاهش سردرد شود؟

در بررسی انجام شده روی گروهی از زیباجویان، تعداد قابل توجهی از افراد پس از جراحی کاهش شدت یا کاهش دفعات سردرد را گزارش کرده‌اند. با این حال هنوز نمی‌توان با قطعیت مشخص کرد که علت این بهبود چیست و آیا این نتایج در همه افراد تکرار خواهد شد یا خیر.

آیا افرادی که سردرد دارند باید برای جراحی پیشانی برجسته اقدام کنند؟

خیر. وجود سردرد به تنهایی اندیکاسیون جراحی پیشانی برجسته محسوب نمی‌شود. تصمیم برای جراحی باید بر اساس نازیبایی پیشانی و اهداف زیبایی فرد گرفته شود.

آیا سینوزیت می‌تواند باعث سردرد پیشانی شود؟

بله. در برخی افراد التهاب یا اختلال تخلیه سینوس‌های پیشانی می‌تواند یکی از علل سردردهای ناحیه پیشانی باشد. البته همه سردردهای پیشانی منشأ سینوسی ندارند.

فرونتال ریسس (نام علمی مجرای سینوس پیشانی) چیست؟ و چه اهمیتی برای سلامت سینوس پیشانی دارد؟

فرونتال ریسس مجرایی است که سینوس پیشانی را به مسیرهای تخلیه داخل بینی متصل می‌کند. باز بودن این مسیر برای تهویه و تخلیه طبیعی سینوس اهمیت دارد.

آیا باز کردن مجرای سینوس پیشانی باعث درمان قطعی همه سردردها می‌شود؟

خیر. در حال حاضر شواهد کافی برای چنین ادعایی وجود ندارد. تنها در برخی افراد که تنگی مجرای سینوس پیشانی در ایجاد علائم آن‌ها نقش داشته باشد، باز کردن این مجرا ممکن است با بهبود علائم همراه شود. با این حال در حال حاضر نمی‌توان با قطعیت پیش‌بینی کرد که کدام افراد از این اقدام بیشترین سود را خواهند برد.

آیا شاخه عصب حسی پیشانی (سوپرااوربیتال و سوپراتروکلئار) می‌توانند در ایجاد سردرد نقش داشته باشد؟

بله. برخی مطالعات و فرضیه‌ها نشان داده‌اند که در بعضی افراد تحریک یا فشردگی این عصب ممکن است در ایجاد برخی سردردهای ناحیه پیشانی نقش داشته باشد. با این حال این موضوع هنوز در حال بررسی بیشتر است.

دکتر اکبر بیات

دارای بورد جراحی پلاستیک صورت از اروپا

Bord certified facial plastic surgeon