عوامل موثر در شکل بینی

همه ما می دانیم که ژنتیک هر فرد در ظاهر او بسیار موثر است و به همین دلیل بچه ها ظاهری شبیه پدر و مادر خود پیدا می کنند. ولی نقش عوامل محیطی را نباید نادیده گرفت زیرا این موضوع گاهی چنان اثرگذار است که باعث می شود یک کودک ظاهری زیباتر از والدین خود داشته باشد. مثلا امروزه به دلیل تغذیه بهتر، نوجوانان قد بلند تری نسبت به والدین خود دارند، همچنین به دلیل اینکه کمتر در معرض آفتاب قرار می گیرند، نسبت به والدین خود کمتر دچار کک و مک، خال و دیگر ضایعات پوستی در صورت می شوند. در مورد بینی هم عوامل محیطی مختلفی وجود دارند که می توانند باعث شوند ظاهر بینی بهتری فرزندان بهتر از والدین آنها شود.

در زیر به صورت مختصر به بعضی از عوامل موثر در رشد بینی اشاره می شود.

به عنوان یک قانون کلی در بدن انسان هر گاه عضوی فعالیت بیشتری داشته باشد بیشتر رشد می کند و برعکس قسمتهایی از بدن که فعالیت خود را از دست می دهند تحلیل می روند. برای بهتر روشن شدن موضوع به تصویر زیر دقت نمایید.

factor-affecting-nose-growth-1

همان طور که دیده می شود، فردی که به دلیل فلج اطفال از پای چپ خود استفاده نکرده در سنین بالاتر این پا کوتاه و لاغر مانده است. یعنی علاوه بر اینکه عضلات فرد پرورش پیدا نکرده، استخوانهای پای چپ نیز رشد کافی نداشته است. در مورد بینی نیز چنین قانونی وجود دارد، رشد سینوسها، حفره بینی، گونه ها، فک بالا، دندانها و در مجموع قسمت میانی صورت بستگی به تنفس کافی از بینی در طول دوران کودکی و نوجوانی دارد. در صورتی که در طول دوران رشد، تنفس از طریق بینی انجام نگیرد، اختلالاتی در شکل بینی و صورت ایجاد می گردد که در زیر چند نمونه ثابت شده آن را توضیح می دهم.

  • مسدود بودن بینی بطور کامل

    اگر به هر دلیلی در دوران کودکی، بینی کاملا مسدود باشد و فرد قادر به تنفس از طریق بینی نباشد (مانند کودکی که لوزه سوم بزرگ دارد)، بینی او رشد نمی کند لذا باریک و نسبتا کوچک باقی می ماند. صورت این افراد رشد عرضی مناسب نداشته و در بزرگسالی معمولا صورت کشیده و گونه های غیر برجسته دارند. در این افراد به دلیل باریکی قسمتهای بالای بینی، ممکن است نوک بینی به صورت نسبی بسیار بزرگ به نظر برسد (تصویر 1 سمت راست). از مشخصات چنین افرادی این است که همیشه و در همه حال دهان باز دارند و دندانهایشان بدون خندیدن و صحبت کردن پیداست.( عوامل موثر در شکل بینی ) (تصویر 1).

    تصویر 1: رشد نامتناسب بخشهایی از بینی به دلیل انسداد کامل بینی از دوران کودکی

factor-affecting-nose-growth-2

مسدود بودن بینی بطور نسبی

بینی ما دارای عضلاتی است که به بازتر شدن سوراخهای بینی کمک می کنند. از این عضلات زمانی که به هوای بیشتری برای استنشاق از بینی نیاز داریم (مثلا حین ورزش کردن) استفاده می نماییم. در صورتی که از دوران کودکی بینی به صورت نسبی مسدود باشد و فرد بتواند با استفاده از عضلات گشاد کننده سوراخهای بینی، بر گرفتگی بینی غلبه کند، انقباض مکرر و بیش از حد این عضلات به مرور زمان باعث می شود قسمت پایین بینی پهن تر شده و سوراخهای بسیار بزرگی پیدا می کند.( عوامل موثر در شکل بینی ) (تصویر2).

تصویر 2: پهن شدن قسمت پایینی بینی به دلیل استفاده طولانی مدت (از کودکی) عضلات گشاد کننده سوراخهای بینی
factor-affecting-nose-growth-3

شکستگی بینی

فردی که در دوران کودکی به دلیل ضربه دچار شکستگی بینی می شود، با وجودی که این شکستگی در ابتدا ناچیز و نامحسوس است ولی به مرور زمان باعث می شود استخوانهای بینی کج رشد کرده و در نهایت بینی بدشکل و نامتقارنی را ایجاد می نماید که با کمک جراحی زیبایی بینی می توان این مشکلات را برطرف کرد. توصیه می شود جهت زیبایی بینی به بهترین جراح بینی که سابقه نسبتا خوبی در جراحی زیبایی صورت دارد، مراجعه کنید.( عوامل موثر در شکل بینی ) (تصویر 3).

تصویر 3: کج رشد کردن بینی به دلیل ضربه ها و شکستگیهای دوران کودکی و نوجوانی

گرفتگی مداوم یکی از مجراهای بینی

اگر در دوران کودکی تنها یک مجرای بینی دچار گرفتگی مداوم باشد و سمت مقابل باز باشد، این موضوع می تواند باعث اختلاف رشد حفره بینی و سینوسهای دو طرف صورت شود و در نهایت، نیمه یکطرف صورت بزرگتر یا کوچکتر از نیمه سمت مقابل صورت گردد. با وجودی که غیر قرینگی صورت تقریبا در تمامی افراد سالم وجود دارد ولی افرادی که دچار مشکل فوق هستند به صورت بسیار بارزتری این حالت را نشان می دهند( عوامل موثر در شکل بینی ) ( تصویر 4).

تصویر 4: غیر قرینگی صورت در فردی که از کودکی به صورت یکطرفه دچار گرفتگی بینی است.

پولیپ بینی

وقتی پوشش مخاطی داخل بینی به دلیل حساسیت و آلرژی رشد بیش از حد داشته باشد پولیپ بینی ایجاد می شود. در صورتی که این پولیپها درمان نشوند و به رشد خود ادامه دهند، می توانند تمامی حفره بینی را پر کرده و با فشاری که به دیوار داخلی بینی اعمال می کنند باعث رشد آهسته استخوانها به بیرون شده و بینی را پهن کنند. این اتفاق منحصربه کودکان نیست بلکه بزرگسالان نیز ممکن است گرفتار آن شوند . ( عوامل موثر در شکل بینی )

بیماری های اثر گذار بر شکل بینی

موارد فوق تنها بخشی از عواملی محیطی اثر گذار بر شکل بینی می باشند. به صورت خلاصه و علمی می توان گفت که تمامی بیماریهای بینی و سینوس دوران کودکی در صورتی که مزمن شوند می توانند بر ظاهر بینی اثر بگذارند. لذا با درمان مناسب آنها از بد شکلی بینی جلوگیری می شود. ( عوامل موثر در شکل بینی )

توصیه می شود در صورتی که کودک شما مبتلا به هر یک از مشکلات زیر است برای بررسی و درمان به متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه نمایید.

  1. کودکی که به طور مداوم با دهان باز می خوابد.
    در صورتی که کودک شما فقط در حین سرماخوردگی این مشکل را دارد و در روزهای عادی به راحتی از بینی نفس می کشد، نیازی به بررسی وجود ندارد ولی اگر تعداد سرماخوردگیهای او بیش از 5 مورد در سال باشد بهتر است معاینه کاملی انجام گردد.
  2. کودکی که به صورت مداوم (بیش از 3-2 هفته) دچار ترشحات آبکی یا چرکی از یک یا هر دو مجرای بینی باشد.
  3. اگر نوزاد یا شیر خواری دچار گرفتگی بینی شود، مجبور است برای تنفس، دست از مکیدن شیر بردارد، لذا در هر نوزاد یا شیر خواری که به خوبی شیر نمی خورد باید گرفتگی بینی بررسی شود.
  4. کودکانی که دچار ضربه به بینی می شوند باید از نظر شکستگی بینی مورد بررسی قرار گیرند. لازم به ذکر است که به دلیل جوش خوردن سریع شکستگی در کودکان، جا اندازی شکستگی در آنها باید قبل از 55 روز انجام شود.
  5. کودکانی که بیماریهای مکرر لوزه دارند.
  6. کودکانی که به صورت مکرر دچار بیماریهای سینوس و یا پولیپهای بینی می شوند.